સજીવોની ચયાપચયની પ્રક્રિયાઓ વિશે વર્ણન કરો,વાયુ વિનિમયના સંદર્ભમાં.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ચયાપચય (Metabolism) એ તમામ સજીવોનું એક પાયાનું લક્ષણ છે,જેમાં જીવન ટકાવી રાખવા માટે વિવિધ રાસાયણિક પ્રતિક્રિયાઓનો સમાવેશ થાય છે.
સજીવો જૈવિક પ્રવૃત્તિઓ કરવા માટે જરૂરી ઉર્જા ($ATP$ ના સ્વરૂપમાં) મેળવવા માટે કોષીય શ્વસન દ્વારા ગ્લુકોઝ $(C_{6}H_{12}O_{6})$ જેવા પોષક અણુઓને તોડવા માટે ઓક્સિજન $(O_{2})$ નો ઉપયોગ કરે છે.
આ ઓક્સિડેટીવ વિઘટનની આડપેદાશ તરીકે,કોષોની અંદર કાર્બન ડાયોક્સાઇડ $(CO_{2})$ ઉત્પન્ન થાય છે.
હોમિયોસ્ટેસિસ જાળવવા માટે,કોષોને સતત $O_{2}$ પૂરો પાડવો પડે છે અને ચયાપચયના કચરા તરીકે ઉત્પન્ન થતા $CO_{2}$ ને શરીરમાંથી બહાર કાઢવો પડે છે.
વાતાવરણના $O_{2}$ ની કોષો દ્વારા ઉત્પન્ન થયેલા $CO_{2}$ સાથે અદલાબદલી કરવાની પ્રક્રિયાને શ્વાસોચ્છવાસ (Breathing) કહેવામાં આવે છે,જે શ્વસન (Respiration) ની વ્યાપક પ્રક્રિયાનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે.
શ્વસનતંત્ર વાતાવરણ અને રુધિર વચ્ચે આ વાયુ વિનિમયની સુવિધા આપે છે,જ્યારે પરિવહન તંત્ર આ વાયુઓને ફેફસાં અને શરીરના પેશીઓ વચ્ચે વહન કરે છે.

Explore More

Similar Questions

મનુષ્યોમાં શ્વસન નીચેના તબક્કાઓમાં થાય છે. આ તબક્કાઓને યોગ્ય ક્રમમાં ગોઠવો.
$A$. રુધિર અને પેશીઓ વચ્ચે $O_2$ અને $CO_2$ નું પ્રસરણ
$B$. વાયુકોષ્ઠ પટલ દ્વારા $O_2$ અને $CO_2$ નું પ્રસરણ
$C$. ફુપ્ફુસીય વેન્ટિલેશન જેના દ્વારા વાતાવરણીય હવા અંદર લેવામાં આવે છે અને $CO_2$ યુક્ત વાયુકોષ્ઠની હવા બહાર મુક્ત થાય છે
$D$. કોષીય શ્વસન
$E$. રુધિર દ્વારા વાયુઓનું વહન

$A$: જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ કસરત કરવાનું શરૂ કરે છે,ત્યારે $pO_2$,$pCO_2$ અથવા $H^+$ સાંદ્રતામાં ફેરફાર થાય તે પહેલાં જ શ્વસનનો દર અને ઊંડાઈ વધી જાય છે.
$R$: આ ઝડપી ફેરફારો માટેનું મુખ્ય ઉત્તેજન પ્રોપ્રિયોસેપ્ટર્સ (proprioreceptors) તરફથી મળતા ઇનપુટને કારણે છે,જે સાંધાઓ અને સ્નાયુઓની હિલચાલનું નિરીક્ષણ કરે છે.

નીચેના ફેરફારો $((i)$ થી $(iv))$ પૈકી કયા બે સામાન્ય રીતે જ્યારે મેદાની પ્રદેશમાં રહેતા લોકો વધુ ઊંચાઈ ($3500 \ m$ કે તેથી વધુ) એ જાય ત્યારે જોવા મળે છે?
$(i)$ રક્તકણોના કદમાં વધારો
$(ii)$ રક્તકણોના ઉત્પાદનમાં વધારો
$(iii)$ શ્વાસના દરમાં વધારો
$(iv)$ થ્રોમ્બોસાઈટની સંખ્યામાં વધારો

ઊંચાઈવાળા પ્રદેશોમાં,મનુષ્યોમાં $R.B.C.$ ની સંખ્યા . . . . . . .

શ્વસન દર સૌથી ઓછો ક્યારે હોય છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo